Kako zaposliti lice sa invaliditetom

U smislu Zakona o profesionalnoj rehabilitaciji i zapošljavanju lica sa invaliditetom, poslodavci su pravna i fizička lica i organi i organizacije koje se finansiraju iz budžeta Crne Gore i lokalne samouprave.

Poslodavac koji zapošljava lice sa invaliditetom na otvorenom tržištu rada, svojim aktom može utvrditi radno mjesto za zapošljavanje lica sa invaliditetom i na to radno mjesto može zaposliti samo lice sa invaliditetom.

Izuzetno, na ta radna mjesta mogu se zaposliti i lica bez invaliditeta, na određeno vrijeme, a najduže godinu dana, ako na tržištu rada nema lica sa invaliditetom koje ispunjavaju uslove tog radnog mjesta.

Poslodavac koji zaposli lice sa invaliditetom može ostvariti pravo kod Zavoda – Fonda za profesionalnu rehabilitaciju i zapošljavanje lica sa invaliditetom na subvencije:

  • subvencije zarade lica sa invaliditetom:

– 75 % od isplaćene bruto zarade za cijeli period zaposlenosti, za poslodavca koji zaposli lice sa najmanje 50% invaliditeta;

– za poslodavca koji zaposli lice sa invaliditetom manjim od 50%, subvencija iznosi: u prvoj godini 75%, u drugoj 60 %, u trećoj i svakoj narednoj godini 50% od isplaćene bruto zarade.

  • bespovratna sredstva za prilagodjavanje radnog mjesta i uslova rada za lica sa invaliditetom (100 % od opravdanih troškova, u skladu sa Zakonom o državnoj pomoći);
  • kreditna sredstva pod povoljnim uslovima za kupovinu mašina, opreme i alata potrebnog za lica sa invaliditetom (100 % od opravdanih troškova, u skladu sa Zakonom o državnoj pomoći);
  • učešće u finansiranju ličnih troškova asistenta (pomagača u radu) lica sa invaliditetom (obračunava se do visine minimalne zarade u skladu sa Opštim kolektivnim ugovorom, zavisno od vremena provedenog na radu).

Pravo na subvencije ima i lice sa invaliditetom koje se samozaposli, koje obavlja samostalnu djelatnost ili osnuje privredno društvo, koje se zaposli u porodičnom domaćinstvu i obavlja poljoprivrednu djelatnost kao jedino, glavno ili dopunsko zanimanje.

Zahtjeve za ostvarivanje prava na ove subvencije, poslodavac podnosi, na propisanim obrascima, birou rada prema sjedištu poslodavca odnosno prebivalištu lica sa invaliditetom.

Dokumentacija se podnosi u originalu, ovjerenoj fotokopiji ili fotokopiji uz koju podnosilac zahtjeva daje na uvid original.

Subvencija zarade

Uz zahtjev poslodavac obavezno podnosi:

– dokaz o registraciji kod nadležnog suda i dokaz o ispunjenosti uslova za obavljanje djelatnosti;

– dokaz o ostvarenom statusu lica sa invaliditetom, u smislu člana 6 Zakona;

– ugovor o radu zaključen sa licem sa invaliditetom;

– dokaz o prijavi lica sa invaliditetom na obavezno socijalno osiguranje:

– dokaz o isplati zarade licu sa invaliditetom za prethodni mjesec.

Bespovratna sredstva za prilagodjavanje radnog mjesta i uslova rada za lica sa invaliditetom

Uz zahtjev poslodavac obavezno podnosi:

– dokaz o registraciji kod nadležnog suda i dokaz o ispunjenosti uslova za obavljanje djelatnosti;

– dokaz o ostvarenom statusu lica sa invaliditetom, u smislu člana 6 Zakona;

– ugovor o radu zaključen sa licem sa invaliditetom;

– dokaz o prijavi lica sa invaliditetom na obavezno socijalno osiguranje;

– izvještaj izvođača profesionalne rehabilitacije o sprovedenim mjerama i aktivnostima profesionalne rehabilitacije (analiza konkretnog radnog mjesta i radnog okruženja lica sa invaliditetom, izrada plana prilagođavanja radnog mjesta i radnog okruženja za lice sa invaliditetom i izrada plana potrebne opreme i sredstava za rad za lice sa invaliditetom);

– specifikacija troškova za opremanje radnog mjesta i uslova rada;

Kreditna sredstva pod povoljnim uslovima za kupovinu mašina, opreme i alata potrebnog za lica sa invaliditetom

Uz zahtjev poslodavac obavezno podnosi:

– dokaz o registraciji kod nadležnog suda i dokaz o ispunjenosti uslova za obavljanje djelatnosti;

– dokaz o ostvarenom statusu lica sa invaliditetom, u smislu člana 6 Zakona;

– ugovor o radu zaključen sa licem sa invaliditetom;

– dokaz o prijavi lica sa invaliditetom na obavezno socijalno osiguranje;

– izvještaj izvođača profesionalne rehabilitacije o sprovedenim mjerama i aktivnostima profesionalne rehabilitacije (analiza konkretnog radnog mjesta i radnog okruženja lica sa invaliditetom i izrada plana prilagođavanja radnog mjesta i radnog okruženja za lice sa invaliditetom);

– dokaz o odobrenom namjenskom kreditu od poslovne banke ili druge kreditno-finansijske institucije; plan otplate kredita; dokaz o redovnoj otplati kreditnih sredstava; dokaz od proizvođača o razlici u cijeni mašine, opreme i alata namijenje za rad za lice sa invaliditetom.

Učešće u finansiranju ličnih troškova asistenta (pomagača u radu) lica sa invaliditetom

Uz zahtjev poslodavac obavezno podnosi:

– dokaz o registraciji kod nadležnog suda i dokaz o ispunjenosti uslova za obavljanje djelatnosti;

– dokaz o ostvarenom statusu lica sa invaliditetom, u smislu člana 6 Zakona;

– ugovor o radu zaključen sa licem sa invaliditetom;

– dokaz o prijavi lica sa invaliditetom na obavezno socijalno osiguranje;

– izvještaj izvođača profesionalne rehabilitacije o sprovedenim mjerama i aktivnostima profesionalne rehabilitacije (analiza konkretnog radnog mjesta i radnog okruženja lica sa invaliditetom i izrada plana prilagođavanja radnog mjesta i radnog okruženja za lice sa invaliditetom);

– dokaz o vremenu provedenom na radu asistenta (pomagača u radu) za prethodni mjesec.

Odluku o pravu na subvencije donosi direktor Zavoda, na predlog Savjeta Fonda, međusobna prava, obaveze i odgovornosti Zavoda i poslodavca uređuju se ugovorom.

Pravo na subvencije pripada za vrijeme trajanja radnog odnosa lica sa invaliditetom.

 

NVO Natura realizuje projekat “Za veću inkluziju lica sa invaliditetom na tržištu rada u Kolašinu” koji je podržan na konkursu za finansiranje projekata zapošljavanja lica sa invaliditetom – grant šema, Zavoda za zapošljavanje Crne Gore.
Grant šemom dodjeljuju se sredstva Fonda za profesionalnu rehabilitaciju
Glavni cilj projekta: Doprinijeti poštovanju prava osoba sa invaliditetom na jednak pristup tržištu rada.
Specifični cilj: Profesionalno osposobljavanje za rad osoba sa invaliditetom sa teritorije opštine Kolašin u skladu sa potrebama tržišta rada.

Zapošljavanje lica sa invaliditetom

 

Zapošljavanje

Lice sa invaliditetom zapošljava se pod opštim ili posebnim uslovima, u skladu sa zakonom.

Zapošljavanje lica sa invaliditetom pod opštim uslovima smatra se zapošljavanje kod poslodavca bez prilagođavanja poslova, odnosno radnog mjesta, a zapošljavanje ovih lica pod posebnim uslovima smatra se zapošljavanje kod poslodavca uz prilagođavanje poslova, odnosno radnog mjesta i zapošljavanje u posebnim organizacijama za zapošljavanje.

Pod prilagođavanjem poslova podrazumijeva se prilagođavanje radnog procesa i radnih zadataka, a pod prilagođavanjem radnog mjesta podrazumijeva se tehničko-tehnološko opremanje radnog mjesta, sredstava za rad, prostora i opreme, u skladu sa mogućnostima i potrebama lica sa invaliditetom.

Lice sa invaliditetom se zapošljava u posebnoj organizaciji za zapošljavanje (zaštitna radionica, radni centar i zaštitni pogan), ako se ne može zaposliti kod poslodavca pod opštim uslovima, odnosno uz prilagođavanje poslova ili radnog mjesta.

Lice sa invaliditetom koje zasnuje radni odnos ima prava, obaveze i odgovarajuću zaštitu po osnovu rada, shodno odredbama Zakona o radu, s tim što je Zakonom o profesionalnoj rehabilitaciji i zapošljavanju lica sa invaliditetom, propisano da izuzetno zaposleno lice sa invaliditetom, u svakoj kalendarskoj godini, ima pravo na plaćeni godišnji odmor u trajanju od najmanje 26 radnih dana; da ne može biti raspoređeno na rad van mjesta prebivališta, odnosno boravišta i da je otkazni rok licu sa invaliditetom ne može biti kraći od 30 dana, osim ako je otkaz posledica krivice tog lica.

NVO Natura realizuje projekat “Za veću inkluziju lica sa invaliditetom na tržištu rada u Kolašinu” koji je podržan na konkursu za finansiranje projekata zapošljavanja lica sa invaliditetom – grant šema, Zavoda za zapošljavanje Crne Gore.
Grant šemom dodjeljuju se sredstva Fonda za profesionalnu rehabilitaciju
Glavni cilj projekta: Doprinijeti poštovanju prava osoba sa invaliditetom na jednak pristup tržištu rada.
Specifični cilj: Profesionalno osposobljavanje za rad osoba sa invaliditetom sa teritorije opštine Kolašin u skladu sa potrebama tržišta rada.

Otvoreni dan Mobilnog resursnog centra u Plavu

U Plavu je, u prostorijama Izviđačke čete Prokletije realizovan Otvoreni dan Mobilnog resursnog centra u okviru projekta ,,Resursni centar za organizacije civilnog društva-faza II“,

Organizacije civilnog društva iz Plava su na sastanku dobile informacije o mogućnostima podrške u okviru ovog projekta.

Diskutovano je i o potrebama i izazovima u razvoju civilnog društva u opštini Plav, kao i o mogućnostima umrežavanja i saradnje relevantnih aktera u cilju rješavanja problema u lokalnoj zajednici.

 

Projekat ,,Resursni centar za organizacije civilnog društva-faza II“, realizuje Centar za razvoj nevladinih organizacija (CRNVO). Partneri u projektu su NVO Natura i Instut za medije.

Projekat finansira Evropska unija, posredstvom Delegacije Evropske unije u Crnoj Gori.

 

Konzorcijum Resursnog centra, pored CRNVO-a, kao nacionalnog resursnog centra i NVO Nature čine lokalni resursni centri: NVO Nada, Bjelopoljski demokratski centar, NVO Novi Horizont i NVO Bonum.

Monitoring posjeta

 

Monitoring posjeta predstavnika Zavoda za zapošljavanje NVO Natura u okviru projekta Za veću inkluziju lica sa invaliditetom na tržištu koji je podržan od strane Zavoda za zapošljavanje kroz grant šeme za profesionalnu rehabilitaciju i zapošljavanje lica sa invaliditetom

Predstavnici Zavoda su upoznati sa tokom projekta, obišli su firme u kojima je zaposleno pet lica u okviru projekta i to od 1. septembra.

Pružanje pravne podrške

Pružanje pravne podrške osobama sa invaliditetom i poslodavcima u ostvarivanju prava na profesionalnu rehabilitaciju i zapošljavanje

Nakon odrađenog kursa računara obavljeni su razgovori sa angažovanim licima i pružena im je  pravna podrška iz ostvarivanja njihovih prava

NVO Natura realizuje projekat “Za veću inkluziju lica sa invaliditetom na tržištu rada u Kolašinu” koji je podržan na konkursu za finansiranje projekata zapošljavanja lica sa invaliditetom – grant šema, Zavoda za zapošljavanje Crne Gore.
Grant šemom dodjeljuju se sredstva Fonda za profesionalnu rehabilitaciju
Glavni cilj projekta: Doprinijeti poštovanju prava osoba sa invaliditetom na jednak pristup tržištu rada.
Specifični cilj: Profesionalno osposobljavanje za rad osoba sa invaliditetom sa teritorije opštine Kolašin u skladu sa potrebama tržišta rada.

Kurs za pisanje projekata

U okviru projekta Za veću inkluziju lica sa invaliditetom na tržištu koji je podržan od strane Zavoda za zapošljavanje kroz grant šeme za profesionalnu rehabilitaciju i zapošljavanje lica sa invaliditetom U Kolašinu je održan kurs za pisanje projekata.

Zainteresovana lica sa invaliditetom su upoznata sa načinima kako da napišu kvalitetan predlog projekta, koje su im mogućnosti za finansiranje dostupne, kao i o tome šta zapravo znači rad u nevladinoj organizaciji a sve u cilju da ih i na ovaj način dodatno motivišemo za zapošljavanje i unaprijeđenje svojih ličnih i profesionalnih vještina.

Mjere aktivne politike zapošljavanja

Mjere aktivne politike zapošljavanja

Mjere aktivne politike zapošljavanja u koje se uključuju lica sa invaliditetom su:

  • informisanje o mogućnostima i uslovima za zapošljavanje;
    • posredovanje u zapošljavanju;
    • profesionalna orijentacija;
    • finansiranje zarade pripravnika;
    • podrška samozapošljavanju;
    • obrazovanje i osposobljavanje odraslih;
    • javni rad;
    • stipendiranje i
    • druge mjere usmjerene na povećanje zaposlenosti,odnosno smanjenju nezaposlenosti.

Lica sa invaliditetom se uključuju u ove mjere, na način i po postupku utvrđen Pravilnikom o uslovima, načinu, kriterijumima i obimu sprovođenja mjera aktivne politike zapošljavanja (»Službeni list CG«,br.27/12), tj. na način i po postupku koji važi za lica bez invaliditeta.

Zavod raspisuje javne konkurse za realizaciju mjera aktivne politike zapošljavanja: finansiranje zarade pripravnika, podrška samozapošljavanju, obrazovanje i osposobljavanje odraslih, javni rad i druge mjere usmjerene na povećanje zaposlenosti, odnosno smanjenju nezaposlenosti.

Mjesečna stipendija se može dodijeliti, na zahtjev nezaposlenog, u cilju sticanja zanimanja, koje Ministarstvo rada i socijalnog staranja utvrdi kao deficitarno zanimanje.

Visina stipendije se utvrđuje na osnovu minimalne zarade, koja se primjenjuje  na dan zaključenja ugovora Zavoda i korisnika stipendije,i to:

– 70 % minimalne zarade za nezaposlenog koji se obrazuje u mjestu prebivališta;

– 100 % minimalne zarade, za nezaposlenog koji se obrazuje van mjesta prebivališta.

Za vrijeme uključivanja u mjeru aktivne politike zapošljavanja: obrazovanje i osposobljavanje odraslih, ima pravo na novčanu pomoć na ime troškova za prevoz, ishranu i sl., u visini od 15% od prosječne mjesečne zarade u Crnoj Gori. Pravo na novčanu pomoć za troškove prevoza pripada pratiocu lica sa invaliditetom, u visini od 50% od navedenog iznosa.

 

NVO Natura realizuje projekat “Za veću inkluziju lica sa invaliditetom na tržištu rada u Kolašinu” koji je podržan na konkursu za finansiranje projekata zapošljavanja lica sa invaliditetom – grant šema, Zavoda za zapošljavanje Crne Gore.
Grant šemom dodjeljuju se sredstva Fonda za profesionalnu rehabilitaciju
Glavni cilj projekta: Doprinijeti poštovanju prava osoba sa invaliditetom na jednak pristup tržištu rada.
Specifični cilj: Profesionalno osposobljavanje za rad osoba sa invaliditetom sa teritorije opštine Kolašin u skladu sa potrebama tržišta rada.

 

Prava lica sa invaliditetom

Lica sa invaliditetom ostvaruju pravo na profesionalnu rehabilitaciju, uključivanje u mjere aktivne politike zapošljavanja i zapošljavanje.

Za ostvarivanje ovih prava koriste se sredstva Fonda za profesionalnu rehabilitaciju i zapošljavanje lica sa invaliditetom.

Profesionalna rehabilitacija

Pravo na profesionalnu rehabilitaciju može ostvariti nezaposleno lice sa invaliditetom, koje se zbog umanjene radne sposobnosti ne može uspješno uključiti u tržište rada, odnosno zaposleno lice sa invaliditetom, koje zbog umanjene radne sposobnosti ne može zadržati postojeće zaposlenje, odnosno napredovati u njemu.

Profesionalna rehabilitacija obuhvata mjere i aktivnosti koje se realizuju kod izabranog izvođača profesionalne rehabilitacije, sa ciljem da se lice sa invaliditetom na odgovarajući način osposobi za rad, zadrži zaposlenje, u njemu napreduje ili promijeni svoju profesionalnu karijeru, a to su :

  1. savjetovanje, podsticanje i motivisanje lica sa invaliditetom na aktivno traženje zaposlenja;
  2. utvrđivanje preostale radne sposobnosti;
  3. pomoć u prihvatanju vlastite invalidnosti i upoznavanje sa mogućnostima uključivanja u osposobljavanje i rad;
  4. pomoć prilikom izbora odgovarajućih profesionalnih ciljeva;
  5. razvijanje socijalnih spretnosti i vještina;
  6. pomoć prilikom traženja odgovarajućeg radnog mjesta;
  7. analiza konkretnog radnog mjesta i radnog okruženja lica sa invaliditetom;
  8. izrada plana prilagođavanja radnog mjesta i radnog okruženja za lice sa invaliditetom;
  9. izrada plana potrebne opreme i sredstava za rad za lice sa invaliditetom na tom radnom mjestu;
  10. osposobljavanje za rad na konkretnom radnom mjestu;
  11. praćenje i stručna pomoć prilikom osposobljavanja i obrazovanja;
  12. praćenje lica sa invaliditetom na radnom mjestu, nakon zaposlenja;
  13. evaluacija uspješnosti procesa rehabilitacije za pojedino lice sa invaliditetom;
  14. ocjenjivanje radnih rezultata zaposlenog lica sa invaliditetom.

Lice sa invaliditetom podnosi zahtjev za ostvarivanje prava na profesionalnu rehabilitaciju birou rada Zavoda, prema mjestu prijavljivanja na evidenciju nezaposlenih, odnosno prema mjestu rada.

Za lica sa invaliditetom, zahtjev može podnijeti i savjetnik za profesionalnu rehabiliticiju Zavoda za zapošljavanje Crne Gore, uz njegovu saglasnost, kao i poslodavac za zaposleno lice sa invaliditetom, uz saglasnost tog lica.

Uz zahtjev, koji je na propisanom obrascu, podnosi se dokaz o ostvarenom statusu lica sa invaliditetom, kao i nalazi i mišljenja stručnih lica, kojim se dokazuje, da pored zdravstvenih smetnji, lice sa invaliditetom ima obrazovne, psihološke, socio-ekonomske ili druge smetnje, koje umanjuju mogućnost zapošljavanja odnosno mogućnost zadržavanja postojećeg zaposlenja ili napredovanja u njemu.

Dokumentacija se podnosi u originalu, ovjerenoj fotokopiji ili fotokopiji uz koju podnosilac zahtjeva daje na uvid original.

Rukovodilac biroa rada Zavoda donosi rješenje o priznavanju prava na profesionalnu rehabilitaciju, na osnovu mišljenja prvostepene komisije za profesionalnu rehabilitaciju birou rada. Ako je lice sa invaliditetom nezadovoljno rješenjem, može izjaviti žalbu drugostepenoj komisiji za profesionalnu rehabilitaciju Zavoda.

Savjetnik za profesionalnu rehabilitaciju biroa rada, na osnovu konačnog rješenja, u saradnji sa licem sa invaliditetom, sačinjava plan profesionalne rehabilitacije.

Na osnovu plana profesionalne rehabilitacije, lice sa invaliditetom se upućuje izabranom izvođaču profesionalne rehabilitacije, u mjere i aktivnosti profesionalne rehabilitacije: savjetovanje, podsticanje i motivisanje lica sa invaliditetom na aktivno traženje zaposlenja i utvrđivanje preostale radne sposobnosti.

Nakon realizacije ovih mjera, izvođač profesionalne rehabilitacije dostavlja prvostepenoj komisiji za profesionalnu rehabilitaciju biroa rada, nalaz i ocjenu o preostaloj radnoj sposobnosti lica sa invaliditetom, sa predlogom uključivanja tog lica u druge odgovarajuće mjere i aktivnosti profesionalne rehabilitacije.

Takođe, rješenje o utvrđenoj preostaloj radnoj sposobnosti lica sa invaliditetom donosi rukovodilac biroa rada i na osnovu istog, savjetnik za profesionalnu rehabilitaciju, u saradnji sa tim licem, dopunjava plan profesionalne rehabilitacije, radi njegovog uključivanja u druge odgovarajuće mjere i aktivnosti profesionalne rehabilitacije. Ovaj plan se može, tokom izvođenja mjera i aktivnosti profesionalne rehabilitacije, mijenjati u skladu sa mišljenjem stručnog tima izvođača profesionalne rehabilitacije.

Nakon sprovedenih mjera i aktivnosti profesionalne rehabilitacije, izvođač profesionalne rehabilitacije daje mišljenje o mogućnosti zaposlenja lica sa invaliditetom i dostavlja ga prvostepenoj komisiji za profesionalnu rehabilitaciju.

Na osnovu mišljenja izvođača profesionalne rehabilitacije, prvostepena komisija za profesionalnu rehabilitaciju, daje ocjenu o mogućnosti zaposlenja lica sa invaliditetom, pod opštim, odnosno posebnim uslovima, uključivanjem u odgovarajuće mjere aktivne politike zapošljavanja, odnosno ocjenu da je lice nezapošljivo.

Rješenje o mogućnosti zaposlenja lica sa invaliditetom donosi rukovodilac biroa rada.

Nezaposleno lice sa invaliditetom, za vrijeme trajanja profesionalne rehabilitacije ima pravo na novčanu pomoć na ime troškova za prevoz, ishranu i sl., u visini od 15% od prosječne mjesečne zarade u Crnoj Gori. Pravo na novčanu pomoć za troškove prevoza pripada pratiocu lica sa invaliditetom, u visini od 50% od navedenog iznosa.

 

NVO Natura realizuje projekat “Za veću inkluziju lica sa invaliditetom na tržištu rada u Kolašinu” koji je podržan na konkursu za finansiranje projekata zapošljavanja lica sa invaliditetom – grant šema, Zavoda za zapošljavanje Crne Gore.
Grant šemom dodjeljuju se sredstva Fonda za profesionalnu rehabilitaciju
Glavni cilj projekta: Doprinijeti poštovanju prava osoba sa invaliditetom na jednak pristup tržištu rada.
Specifični cilj: Profesionalno osposobljavanje za rad osoba sa invaliditetom sa teritorije opštine Kolašin u skladu sa potrebama tržišta rada.

Javni radovi u Kolašinu – 2022.

NVO Natura u saradnji sa Zavodom za zapošljavanje Crne Gore i Biroom rada Kolašin realizuje još jedan javni rad na području kolašinske opštine.

U okviru javnog rada organizuju se aktivnosti na uređenju zelenih površina i hortikulture u samom gradu, kao i radovi na eksperimentalnim parcelama lincure i drugog ljekovitog bilja u rasadniku Uprave za šume – područna jedinica Kolašin u Trebaljevu.

Za veću inkluziju lica sa invaliditetom na tržištu rada u Kolašinu

NVO Natura je u okviru projekta “Za veću inkluziju lica sa invaliditetom na tržištu rada u Kolašinu” koji je podržan na konkursu za finansiranje projekata zapošljavanja lica sa invaliditetom – grant šema, Zavoda za zapošljavanje Crne Gore angažovala osam lica koja prolaze proces obuke u trajanju od dva mjeseca.

Tokom dva mjeseca angažovana lica će se kod poznatog poslodavca upoznati sa određenim poslovima.
Nakon obuke pet lica će biti zaposleno na pet mjeseci.
Zarada za angažovana lica obezbjeđuju se kroz budžet ovog projekta.

Grant šemom dodjeljuju se sredstva Fonda za profesionalnu rehabilitaciju

Glavni cilj projekta: Doprinijeti poštovanju prava osoba sa invaliditetom na jednak pristup tržištu rada.
Specifični cilj: Profesionalno osposobljavanje za rad osoba sa invaliditetom sa teritorije opštine Kolašin u skladu sa potrebama tržišta rada.