Dan zaštite životne sredine

Povodom 5. juna, Dana zaštite životne sredine danas je u Kolašinu je održano niz akcija – očišćena je sportska zona grada, park šuma Dulovine, izvršeno je ozelenjavanje užeg gradskog jezgra sa više desetina sadnica.

Akciju su u Kolašinu organizovali NVO Natura, Opština Kolašin, Osnovna škola Risto Manojlović, SMŠ Braća Selić.

Svjetski dan zaštite životne sredine obilježava se u cijelom svijetu raznim aktivnostima i kampanjama, s ciljem skretanja pažnje javnosti na brojne ekološke probleme i potrebu očuvanja životne sredine. Generalna skupština UN odredila je datum 5. jun, jer je tog dana održana Konferencija o zaštiti životne sredine u Stokholmu 1972. godine, koja je okupila 113 država koje su priredile zajedničku izjavu o potrebi međunarodne saradnje u cilju zaštite životne sredine.

Inače, Obilježavanje Svjetskog dana životne sredine organizuju Generalni sekretarijat Vlade, Zajednica Opština Crne Gore i Ministarstvo održivog razvoja i turizma. U 20 crnogorskih opština predstavnici lokalnih samouprava, nevladinih organizacija, ali i svi zainteresovani građani, zajedno će urediti prostor u kom žive i borave.

U akciji učestvuju opštine Andrijevica, Bar, Berane, Bijelo Polje, Danilovgrad, Žabljak, Kolašin, Kotor, Mojkovac, Nikšić, Petnjica, Plužine, Pljevlja, Podgorica, Rožaje, Tivat, Tuzi, Ulcinj, Cetinje i Šavnik.

Održiva valorizacija Sinjajevine nema alternativu

Sa okruglog stola u Kolašinu poručeno

Održiva valorizacija Sinjajevine nema alternativu

Planinu Sinjajevinu je neophodno proglasiti zaštićenim područjem, jer je to najbolji način da se iskoriste njeni ekonomski, prije svega poljoprivredni i turistički potencijali, ali i zaštite brojne biljne i životinjske vrste od kojih su neke endemske ili se nalaze na listi ugroženih i zaštićenih.  Na okruglom stolu „Potencijali održive valorizacije područja Sinjajevine, kroz primjenu Zakona o zaštiti prirode i Arhuske konvencije“ koji su organizovale nevladine organizacije Natura i Ekološki pokret ,,Ozon“, istaknuto je da je Sinjajevina područje koje ima potencijal da hrani Crnu Goru zbog ogromnih poljoprivrednih potencijala..

Pozivu se od pozvanih državnih institucija odazvala jedino Agencija za zaštitu prirode i životne sredine, sem koje su bili pozvani i predstavnici Ministarstva odbrane, Ministarstva održivog razvoja i turizma i Ministarstva poljoprivrede i ruralnog tazvoja.

Direktor Agencije Nikola Medenica naveo je da  procjena uticaja na životnu sredinu u slučaju postavljanja poligona na Sinjajevini nije rađena.

-Shodno Zakonu o procjeni uticaja na životnu sredinu, odredbe pomenutog zakona se ne primjenjuju na projekte namijenjene odbrani, što praktično znači da se za predmetni projekat ne sprovodi postupak procjene uticaja na životnu sredinu kod nadležnog organa. Međutim iako ne podlijže procjeni uticaja, svakako da se transparetnost daljeg djelovanja po ovom pitanju može ostvariti putem različitih analiza i procjena direktnih i indirektnih uticaja ovog projekta na životnu sredinu. Na ovaj način obezbijedilo bi se pravovremeno i objektivno informisanje javnosti o aktivnostima koje se planiraju sprovesti, a sve u cilju pronalaženja kvalitetnih riješenja sa višestranim koristima. Nesumnjivo je, da se ovdje govori o značajnom državnom pitanju, u čijem kontekstu u procesu donošenja odluka je neophodno pravedno sagledati državne, društvene,  ekonomske, kao i ekološke potrebe i prioritete. Kao društvo koje se bazira na demokratiji kao osnovnom postulatu uređenja odnosa, te imajući u vidu u ovom slučaju potencijale održive valorizacije područja Sinjajevine sa jedne strane, ali i potrebe Crne Gore po pitanjima odbrane i bezbjednosti sa druge, u narednom periodu svakako treba još više pažnje posvetiti rješavanju ovog pitanju i iznalaženju rješenja koja nesumljivo treba da obezbijede pravo života u očuvanoj životnoj sredini, kao i svih drugih ljudskih prava ekonomskog, socijalnog i političkog karaktera – kazao je Medenica.

Predstavnica Agencije za zaštitu životne sredine Dr Gordana Kasom predstavila je studiju zaštite za proglašenje budućeg Parka prirode Sinjajevina, koja je u potpunosti pokazala potencijale za održivom valorizacijom ovog područja, kao i objektivnom potrebom za dobijanje tog stepena zaštite. Uzimajući u obzir činjenicu da se nalazi između dva nacionalna parka, te da je i Prostornim planom Crne Gore do 2020. ta planina prepoznata kao područje koje je potrebno proglasiti zaštićenim područjem.

Ona je kazala da je studija koju su uradili pokazala da je na Sinjajevini prisutno oko 1300 vrsta i podvrsta vaskularnih biljaka; pri čemu  56 vrsta vaskularne flore ne prelazi granice Balkanskog poluostrva, 40 vrsta ima nacionalni status zaštite, 18 se nalazi na CITES konvenciji, dok se dva taksona nalaze na Habitat Direktivi, a jedan na Bernskoj Konvenciji. Studija je pokazala da se na Sinjajevini nalaze 43 vrste sisara, od kojih je 15 zaštićeno zakonom u Crnoj Gori (strogo zaštićene vrste), 24 vrste su prisutne na dodacima Bernske konvencije, 16 vrsta na dodacima Habitatne Direktive, 3 vrste na dodacima CITES Konvencije, 14 vrsta slijepih miševa prisutno na Eurobats-u. Kontantovano je 85 vrsta ptica, međutim postoji vjerovatnoća da se još 77 vrsta može registrovati na toj planini.

-Sinjajevina predstavlja pravu pašnjačko-staočarsku planinu sa nomadskim, sezonski karakter stočarenja. Površina pašnjaka od 120.000 ha, na kojem se može napasati do 200.000 ovaca kazala je Kasom.

Ona je navela i glavne razvojne pravce Sinjajevine koji su definisani u prostorno planskoj dokumentaciji.

-Intenziviranje poljoprivrede, posebno stočarstva, što treba da bude glavni pravac razvoja ovog područja, gdje bi veće farme bile osnova za ovu aktivnost. U područjima sa manjim pašnjacima treba podržati razvoj malih farmi. Konsolidacija kompleksa šuma i pošumljavanje, koje ima za cilj zaštitu šuma, treba da bude glavni pravac razvoja u oblasti šumarstva. Bez obzira na važnost drvnih resursa, pošumljavanje i poboljšanje degradiranih šuma je neophodno, kako sa aspekta reprodukcije, tako i sa aspekta zaštite od erozije i klizišta. Očuvanje prirode kroz očuvanje ekološkog koridora (koridor jugoistočnih Dinarida u Crnoj Gori) koji obuhvata zone nacionalnih parkova Durmitor, Biogradska gora, Prokletije i regionalnih parkova Ljubišnja, Sinjajevina sa Šarancima, Komovi i Visitor sa Zeletinom. Razvijanje naučno-edukativnog i izletničkog turizma, zatim planinskog turizma (eko-, etno- i agroturizam;  zimski skijaški – nordijsko skijanje; ljetnji rekreativni, mountain-bike, jahanje, i sl.) koji mora biti kontrolisan i organizovan – kazala je Kasom.

Ona je navela da je u zaštićenim područjima, između ostalog zabranjeno uništavanje biljnih, životinjskih vrsta i vrsta gljiva kao i njihovih staništa, kao i uznemiravanje, posebno u doba reproduktivnog ciklusa, određenih grupa životinja.

Predsjednik Mjesne zajednice  Lipovo Milorad Bulatović kazao je da će njihov kraj morati da se iseli ukoliko se na Sinjajevini uspostavi vojni poligon, jer će ostati bez čiste vode i život će im postati nemoguć. On je istakao da nemamo ništa protiv vojske i države, ali da je nespojiva vojna baza sa parkom prirode.

Sekretar za zaštitu životne sredine Opštine Kolašin Mile Glavičanin kazao je da bi uspostavljanjem vojnog poligona na Sinjajevini mogli biti dovedeni u pitanje strateški pravci razvoja tog resursa..

Potpredsjednik Opštine Kolašin Danilo Medenica kazao je da Opština Kolašin nije apriori ni za, a ni protiv vojnog poligona na Sinjajevini, ali je istakao da nijesu potpisali bilo kakvu saglasnost za takvav projekat. Predsjednik SO Kolašin Milan Đukić naveo je da smatra da protesti nijesu dobar način borbe za zaštitu Sinjajevine, ali je poručio da lokalna samouprava treba da štiti interese građana i da će insistirati na analizi uticaja na životnu sredinu, posebno podzemne vode.

Predstavnik Opštine Šavnik je istakao da su u procesu usvajanja odluke o proglašenju predloženog stepena zaštite.

Direktor Ekološkog pokreta Ozon Aleksandar Perović ukazao na važnost poštovanja principa Arhuske konvencije u dijelu pravovremenog informisanja o planovima koji nesporno imaju uticaj na  životnu sredinu, kao i da je neophodno uključiti javnost u proces donošenja odluka, jer je nesporan značaj ovog kraja za održivi razvoj lokalni zajednica koje gravitiraju ovom prostoru.

,,Nadamo se da će lokalne uprave shodno svojim nadležnostima insistirati na poštovanju principa decentralizacije, koje su i obaveza u procesu EU integracija, a državni organi shvatiti da je to trend savremenih demokratskih vrijednosti, nastalih upravo zbog održivog ekonomskig razvoja“.

Preporuke i  zaključci učesnika okruglog stola biće upućeni nadležnim institucijama i predstavljeni javnosti.

Aleksandar PEROVIĆ

Zajednički novac – zajednička odgovornost

 

U sklopu projekta ”Zajednički novac – zajednička odgovornost” koji Natura sprovodi uz podršku Institut alternativa , 16-tog maja održali smo zanimljv trening za predstavnike lokalne samouprave iz Kolašina na temu finansiranja nevladinog sektora. Sem predstavljanja zakonskog okvira koji reguliše ovu oblast, govorili smo i tome čime se lokalna samouprava treba voditi kada je finansiranje nevladinih organizacija u pitanju, kako prepoznati potrebe lokalne zajednice, odrediti prioritete i osigurati da čitav proces protekne transparentno i pravično. Takođe smo prezentovali i Priručnik za finansiranje projekata i programa NVO u oblastima od javnog interesa kao i primjere dobre prakse u pojedinim crnogorskim opštinama.
Posebno nas raduje aktivno učešće svih prisutnih kao i njihovi pozitivni komentari i zainteresovanost za ovu temu.
Inače, ovaj projekat je podržan na konkursu za podršku projektima organizacija civilnog društva u Crnoj Gori a u sklopu implementacije projekta “Money Watch – Civilno društvo, čuvar budžeta“ . Ovaj projekat sprovodi Institut Altnernativa, u partnerstvu sa Institutom za javne finansije iz Zagreba i NVO Novi horizont iz Ulcinja, a u saradnji sa Ministarstvom finansija i Ministarstvom javne uprave.
Projekat se sprovodi uz finansijsku podršku Evropske unije kroz Instrument za civilno društvo u okviru IPA 2016 i uz kofinansiranje Ministarstva javne uprave. #MoneyWatch

Pošumljavanje

Povodom 22. aprila, Dana planete zemlje učenici Srednje mješovite škole Braća Selić uz podršku NVO Natura, Uprave za šume Crne Gore – područna jedinica Kolašin i Opštine Kolašin realizovali su akciju pošumljavanja lokaliteta u Bakovićima kod Kolašina.

Ova akcija je nastavak uspješne saradnje NVO Natura sa partnerima koja traje skoro dvije decenije. U okviru ove višegodišnje saradnje do sada je posađeno preko 25.000 sadnica.

Ovu aktivnost NVO Natura realizuje u okviru projekta ”Ekološki grad u ekološkoj državi”,  u partnerstvu sa NVO Građanska inicijativa mladih iz Rožaja, a u okviru projekta “Zajedno za bolju klimu u Crnoj Gori” koji implementira Green Home u saradnji sa partnerskim organizacijama Climate Action Network iz Brisela (CAN Europe) i Savjet za zelenu gradnju Crne Gore. Projekat je podržala Delegacija Evropske unije u Crnoj Gori kroz IPA Programa za razvoj civilnog društva 2016.

Širom svijeta danas se obilježava Međunarodni dan planete Zemlje kao podsjetnik da planeta i njeni ekosistemi daju život i kao upozorenje na opasnosti koje prijete biljnim i životinjskim vrstama, usled razvoja industrije, povećane potrošnje energije, globalnog zagrijevanja i klimatskih promjena.

Ove godine Dan planete Zemlje se obilježava pod sloganom “Zaštitimo naše vrste”, a u tom događaju, kao i svake godine, učestvuje više od 150 zemalja i milijarde ljudi, čineći ga najvećom građanskom akcijom na svijetu.

Ulazak u svih pet nacionalnih parkova Crne Gore povodom 22. aprila, Dana planete Zemlje je besplatan, najavljeno je iz Nacionalnih parkova Crne Gore (NPCG).

Iz tog preduzeća pozvali su ljubitelje prirode i aktivnog odmora da posjete nacionalne parkove „Durmitor”, „Biogradsku goru”, „Lovćen”, „Skadarsko jezero” i „Prokletije”, uživaju u pješačenju, planinarenju, vožnji biciklima, kajakarenju, krstarenju Skadarskim jezerom, posmatranju ptica i ostalim sadržajima koja nude ova zaštićena područja.

Ekološki grad u ekološkoj državi

U okviru projekta ”Ekološki grad u ekološkoj državi”, koji se realizuje uz podršku Green Home, NVO Natura je održala inicijalni sastanak sa predstavnicima Opštine Kolašin, odnosno Sekretarijata za zaštitu životne sredine. Sem prezentacije projekta, dogovorili smo i plan zajedničkih aktivnosti u narednih 6 mjeseci koliko projekat traje a posebno pripremu Odluke o selektivnom odlaganju otpada za opštinu Kolašin.
Ovim putem posebno zahvaljujemo Sekretaru ovog Sekretarijata Milu Glavičaninu, kao i njegovim kolegama Milovanu Vlahoviću i Balši Cvetkoviću na ukazanoj podršci i radujemo se zajedničkom radu u narednom periodu.
Inače, projekat se realizuje u partnerstvu sa NVO Građanska inicijativa mladih iz Rožaja, a u okviru projekta “Zajedno za bolju klimu u Crnoj Gori” koji implementira Green Home u saradnji sa partnerskim organizacijama Climate Action Network iz Brisela (CAN Europe) i Savjet za zelenu gradnje Crne Gore. Projekat je podržala Delegacija Evropske unije u Crnoj Gori kroz IPA Programa za razvoj civilnog društva 2016, Crna Gora i traje 30 mjeseci, od marta 2018. do kraja avgusta 2020.

Zajednički novac – zajednička odgovornost

U sklopu projekta ”Zajednički novac – zajednička odgovornost” koji Natura sprovodi uz podršku Institut alternativa , protekla dva dana smo održali zanimljv trening za predstavnike NVO i građanskih aktivista iz Kolašina na temu praćenja lokalne javne potrošnje. Govorili smo o tome kako se planira i realizuje budžet opštine kao i koji su to modeli kojima nevladine organizacije i građani mogu djelovati i uticati kada je javna potrošnja u opštini u pitanju. Koje su to sve zakonske mogućnosti, alati i načini na koje se može uticati na proces donošenja odluka na lokalnom nivou a koje se tiču planiranja i potrošnje lokalnih finansija
Takođe smo zajedno sa našim ekspertkinjama analizirali i Nacrt Odluke o budžetu Opštine Kolašin za 2019 godinu, što je svakako izazvalo posebnu pažnju učesnika te će određen broj sugestija biti upućen lokalnoj samoupravi tokom javne rasprave koja je upravo u toku.
Naš projekat je podržan na konkursu za podršku projektima organizacija civilnog društva u Crnoj Gori a u sklopu implementacije projekta “Money Watch – Civilno društvo, čuvar budžeta“ . Ovaj projekat sprovodi Institut Altnernativa, u partnerstvu sa Institutom za javne finansije iz Zagreba i NVO Novi horizont iz Ulcinja, a u saradnji sa Ministarstvom finansija i Ministarstvom javne uprave.
Projekat se sprovodi uz finansijsku podršku Evropske unije kroz Instrument za civilno društvo u okviru IPA 2016 i uz kofinansiranje Ministarstva javne uprave.

Sajam ljekovitog bilja

NVO Natura je 17-og februara na novom Ski centru Kolašin 1600 a u sklopu projekta „Ljekovito bilje – Darovi crnogorskih planina“, podržanog od strane Ministarstva poljoprivrede i ruralnog razvoja, organizovao manifestaciju-sajam ljekovitog bilja na kome su se turistima i drugim gostima predstavili uzgajivači i prerađivači ljekovitog bilja sa sjevera Crne Gore, prije svega iz opština koje gravitiraju planinskim masivima Bjelasice, Sinjajevine, Komova i Prokletija. Posjetioci su imali priliku da se upoznaju sa lokalnim, kvalitetnim proizvodima od ljekovitog bilja, voća ali i sa domaćim medom.

Takođe je održan i radni sastanak sa predstavnicima lokalnih turističkih organizacija sa sjevera Crne Gore na kome su sagledani modaliteti saradnje između lokalnih turističkih organizacija i uzgajivača i prerađivača ljekovitog bilja kako bi se više učinilo na njihovoj promociji kao i uvezivanju sa turističkim sektorom. Tom prilikom dogovorene su i neke zajedničke konkretne aktivnosti.

Za svakog stanovnika Crne Gore po jedna sadnica

NVO Natura se pridružila akciji koju  Ministarstvo poljoprivrede i ruralnog razvoja i Uprava za šume sprovodi na cijeloj teritoriji Crne Gore. Akcija se simbolički sprovodi pod sloganom – Za svakog stanovnika Crne Gore po jedna sadnica.

Akciju u Kolašinu su organizovali Uprava za sume – područna jedinica Kolašin i NVO Natura

Preko 100 učenika srednje mješovite škole Braća Selić i volontera danas je pošumljavalo prostor ispod katuna Vranjak, na Bjelasici.

Posađeno je 3000 sadnica smrče.

Akciju su podržali Opština Kolašin i Turistička organizacija Kolašin.

Ljekovito bilje – darovi crnogorskih planina

U sklopu projekta ”Ljekovito bilje – darovi crnogorskih planina”, podržanog od strane Ministarstva poljoprivrede Crne Gore, NVO Natura je 26/tog i 27/tog oktobra organizovala Seminar za uzgajivače i prerađivače ljekovitog bilja sa sjevera Crne Gore.

 

Seminar je realizovan u cilju  upoznavanja  uzgajivača i prerađivača ljekovitog bilja sa sjevera Crne Gore sa sa trenutnom situacijom ali i novim metodama kada je uzgoj i prerada ljekovitog bilja u pitanju ali i o posebno važnoj temi – specifičnostima marketinga i prodaje ovih proizvoda. Takođe, učesnicima je predstavljena zakonska regulativa i državne mjere i podsticaji u ovoj oblasti. Učesnici seminara su razmijenili svoja iskustva ali i probleme koje imaju u ovoj oblasti.

Pored uzgajivača i prerađivača seminaru su prisustvovali i studenti Poljoprivrednog fakulteta u Bijelom Polju.

Predavači su bili profesor dr Miodrag Jovančević i profesor dr Jasmina Balijagić.

U sklopu seminara učesnici su posjetili i Botaničku baštu u Kolašinu i razgovarali sa Danijelom Vincekom, osnivačem ove bašte.